Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą | Wydział Nauk Społecznych

Tradycja dla rozwoju – w poszukiwaniu potencjałów pomorskich kultur regionalnych

x

Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą przy Uniwersytecie Gdańskim oraz Nadbałtyckie Centrum Kultury we współpracy z Instytutem Kaszubskim realizują projekt pn. „Tradycja dla rozwoju. W poszukiwaniu pomorskich kultur regionalnych”. Przedsięwzięcie zaplanowane na lata 2018-2020 dofinansowane jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna”.

Cel projektu

Głównym celem projektu jest dokumentacja zmiany kulturowej w obszarze kultury tradycyjnej i ludowej w województwie pomorskim oraz wypracowanie teoretycznego modelu obserwowanych przemian. Zrealizowane zostaną badania empiryczne o zróżnicowanym, interdyscyplinarnym charakterze (socjologicznym, antropologicznym, etnograficznym) w sześciu różnorodnych pomorskich społecznościach o charakterze peryferyjnym. Oprócz działań stricte badawczych projekt zakłada przedsięwzięcia o charakterze animacyjnym i upowszechniającym, skupione wokół zjawisk i praktyk w obrębie kultury i ich kontekstu społecznego oraz zrealizowane przy bliskiej współpracy z lokalnymi partnerami.  

Punkty odniesienia

„Tradycja dla rozwoju…” stanowi kontynuację studiów realizowanych przy udziale Pomorskiego Centrum Badań nad Kulturą UG w obszarze kultury i praktyk kulturowych, w latach 2012-2016 w ramach programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Obserwatorium Kultury”. Punktem wyjścia do badań w ramach „Tradycji dla rozwoju…” jest przede wszystkim rozwinięty w poprzednich studiach „poszerzeniowy” paradygmat w badaniach nad kulturą. Pobudką do badań nad zmianami w obrębie kultury tradycyjnej i jej zróżnicowaniem jest także projekt o charakterze etnograficznym „Niematerialne dziedzictwo kulturowe Pomorza Wschodniego”, realizowany przez Zakład Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Gdańskiego przy udziale Instytutu Kaszubskiego, pod kierownictwem Anny Kwaśniewskiej. 

Działania przygotowawcze

W 2018 roku zespół realizuje działania przygotowawcze, czyli cztery spotkania warsztatowe z ekspertami zewnętrznymi oraz wywiady indywidualne z liderami i ludźmi kultury z różnych obszarów województwa pomorskiego. Działaniom tym towarzyszy analiza danych zastanych, czyli przegląd literatury głownie socjologicznej i antropologicznej dotyczącej przede wszystkim powiązań pomiędzy kulturą ludową i tradycyjną a regionalną i narodową oraz związkami między obszarem kultury a rozwojem społeczno-gospodarczym. Dodatkowo analiza dotyka kwestii zróżnicowań w obrębie województwa służących wyłonieniu studiów przypadku. Etap przygotowawczy zakończy wypracowanie narzędzi badawczych służących do dokumentacji zebranych materiałów oraz wyłonienie sześciu społeczności (rozumianych jako gminna wspólnota samorządowa) znajdujących się poza obszarem metropolitalnym, w których przeprowadzone będą badania.    

Wybór społeczności i zjawisk w nich zachodzących, w których będą realizowane działania projektowe, nastąpi na podstawie zróżnicowanych kryteriów, przede wszystkim:  historycznych, kulturowych, społecznych, ekonomicznych i fizjograficznych. Kryteria te odzwierciedlają̨ zróżnicowanie społeczności pomorskich. Dlatego też do pogłębionych studiów wybrane zostaną̨ miejsca, które reprezentują̨ pewne „typy idealne” pomorskich społeczności. Przy tak zróżnicowanym podziale badania terenowe przeprowadzone zostaną̨ w: gminach wchodzących w skład ziem tzw. dawnych, ale jednak o zróżnicowanym typie kulturowym i etnicznym oraz gminach znajdujących się̨ na terenie Ziem Odzyskanych i również̇ zróżnicowanym profilu społeczno-kulturalnym oraz odmiennych tożsamościach.

Badania w terenie

Celem etapu głównych badań w terenie, które planowane są na 2019 rok, jest zebranie i uporządkowanie materiałów dokumentujących zjawiska i działania z obszaru kultury i dziedzictwa kulturowego. Dodatkowo badacze dokonają pogłębionego opisu badanych społeczności oraz mechanizmów wzajemnych relacji w obrębie kultury oraz relacji między kulturą a otoczeniem. Przeprowadzenie badań w zróżnicowanych środowiskach województwa pomorskiego pomoże w wyodrębnieniu i opisie elementów wspólnych dla przemian kultury tradycyjnej i ludowej, a także odmienności kulturowych, społecznych i tożsamościowych społeczności, w tym ich stopnia zakorzenienia, integracji i roli zasobów kulturowych.

Upowszechnianie i animacja

Rok 2020 poświęcony będzie działaniom upowszechniającym i animacyjnym. Ich efektem będzie między innymi publikacja naukowa podsumowująca główne prace projektowe. W jej ramach oprócz opisu sześciu studiów przypadków oraz syntetyzujących wniosków dotyczących zmian w obszarze kultury ludowej, tradycyjnej i regionalnej, znajdą się także rekomendacje dla zainteresowanych interesariuszy na poziomie regionalnym i lokalnym. Projekt popularyzowany będzie także w mediach regionalnych, w postaci esejów, wywiadów czy reportaży. Podsumowaniem całego przedsięwzięcia będzie dwudniowa konferencja, która oprócz prezentacji wyników badań oraz całego projektu da możliwość spotkań i dyskusji osób zainteresowanych przemianami i społeczną rolą kultury tradycyjnej, ludowej oraz regionalnej. Ponadto w społecznościach, w których zrealizowane zostaną badania terenowe, odbędą się otwarte spotkania o charakterze prezentacyjno-dyskusyjnym

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
środa, 21 listopada 2018 roku, 21:54

Pomiędzy uczestnictwem w kulturze a medialnym zapośredniczeniem - Pomorska Debata o Kulturze 2018: Pomiędzy // Between // Midzë

x

Zapraszamy na drugą debatę w ramach cyklu:
Pomorska Debata o Kulturze 2018: Pomiędzy // Between // Midzë
Pomiędzy uczestnictwem w kulturze a medialnym zapośredniczeniem
 
Debata poświęcona będzie analizie relacji między dwoma polami aktywności społecznej: praktyk kulturalnych i świata nowych technologii komunikacyjnych. W ostatnich kilkunastu latach doszło do społecznej rewolucji w rozumieniu zarówno sposobów uczestnictwa w kulturze, jak i formuł korzystania z nowych mediów. Musimy więc postawić pytanie o to, jakie są konsekwencje tych przełomów i jak pod ich wpływem zmieniła się logika kulturalnych praktyk i interfejsy światów zapośredniczonych. Wzajemna zależność kultury i technologii wprowadza nas w świat nowych znaczeń, nowych definicji sytuacji i nowych problemów społecznych.
 
W debacie moderowanej przez dr Krzysztofa Stachurę (Uniwersytet Gdański), wezmą udział: 
dr Radosław Bomba (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej),
dr Grzegorz Stunża (Uniwersytet Gdański)
 
Organizatorami wydarzenia są:
Instytut Kaszubski w Gdańsku
Instytut Kultury Miejskiej
Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą UG
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
poniedziałek, 5 listopada 2018 roku, 18:12

Refleksyjny spacer po Gdańsku - Barbara Szeptuła

Zapraszamy do zapoznania się z artykułem red. Barbary Szczepuły pt. "Refleksyjny spacer po Gdańsku", który ukazał się w Dzienniku Bałtyckim. 
Artykuł stanowi zapis refleksji wywołanych spacerem szlakiem wielokulturowości Gdańska, którego przewodnikiem był prof. Cezary Obracht-Prondzyński.
W spacerze, który odbył się 29 września 2018 r., wzięło udział kilkadziesiąt osób.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
wtorek, 23 października 2018 roku, 7:25

Wywiad z doktorem Krzysztofem Stachurą - "Gdańsk - miasto dobre do życia"

Zapraszamy do zapoznania się z wywiadem z doktorem Krzysztofem Stachurą pt. "Gdańsk - miasto dobre do życia", który ukazał się w Dzienniku Bałtyckim 12.10.2018. W wywiadzie przeprowadzonym przez red. Barbarę Szczepułę odnajdą Państwo opis głównych wniosków ze zrealizowanych w tym roku badań. Ich rozwinięcie stanowić będzie osobna publikacja książkowa i numer tematyczny czasopisma Miscellanea Anthropologica et Sociologica poświęcony problematyce tożsamości współczesnych Gdańszczan. Ich wydanie planowane jest w I połowie 2019 roku.

ZałącznikWielkość
PDF icon dziennik_baltycki_12_10_2018.pdf768.31 KB
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
niedziela, 14 października 2018 roku, 19:07

Pomiędzy kulturą jedzenia a konsumowaniem kultury - Pomorska Debata o Kulturze 2018: Pomiędzy // Between // Midzë

obraz

Zapraszamy na pierwszą z dwóch debat w ramach cyklu:
Pomorska Debata o Kulturze 2018: Pomiędzy // Between // Midzë
Pomiędzy kulturą jedzenia a konsumowaniem kultury

 

Debata odbędzie się 16 października 2018 r. o godz. 17:00 w Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku!


Skąd się wziął współczesny boom na gotowanie? 
Czym różni się „domowe gotowanie” od takiego, które stają się rozrywką lub pasją? 
Dlaczego niektórzy uważają, że jedzenie powinno być przede wszystkim piękne, a inni traktują je jak lekarstwo? 

Na te i inne pytania spróbują odpowiedzieć 
Ewa Kopczyńska (Uniwersytet Jagielloński) i Justyna Straczuk (Instytut Filozofii i Socjologii PAN): socjolożki i badaczki praktyk kulinarnych. 
Rozmowę poprowadzi Agata Bachórz (Uniwersytet Gdański).

Organizatorami wydarzenia są:
Instytut Kaszubski w Gdańsku
Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku 
Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą UG

 

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
niedziela, 2 grudnia 2018 roku, 12:24

Gdańszczanie A.D. 2018 – pomiędzy tradycją a nowoczesnością

x

 

Kim są współcześni gdańszczanie? Co ich łączy, a co dzieli? Jak widzą siebie we wspólnocie osób o różnych tożsamościach? Odpowiedzi na te pytania będą szukać uczestnicy konferencji „Oblicza gdańskich tożsamości. Jakie były, jakie są, jakie mogą być?”, która odbędzie się 27 września 2018 r. na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego.

Konferencja stanowi zwieńczenie szerszego projektu badawczego pt. „Gdańszczanie A.D. 2018: pomiędzy tradycją a nowoczesnością”, realizowanego przez Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą UG wraz z partnerami i ze wsparciem Urzędu Miasta Gdańska. Badania były prowadzone na reprezentatywnej próbie mieszkańców Gdańska. – Chcieliśmy zbadać przemiany tożsamości osób mieszkających w Gdańsku. „Rdzenni” gdańszczanie mają zazwyczaj silne przywiązanie i związek z miastem. W dzieciństwie ważne były dla nich tożsamości dzielnicowe, związane z miejscem dorastania. Natomiast tożsamość osób, które przyjeżdżają do Gdańska, jest często niepewna, choć skłania się ku Gdańskowi – wskazywał w wykładzie inauguracyjnym V Światowego Zjazdu Gdańszczan prof. Cezary Obracht-Prondzyński, kierownik projektu badawczego. – Gdańsk jest doceniany za to, że jest kameralną metropolią, a jednocześnie miastem pełnym możliwości. Mieszkańcy postrzegają je jako miejsce przyjazne i dobre do życia – dodał.

W konferencji wezmą udział zarówno badacze, jak i praktycy kultury. Wyniki projektu przedstawi prof. Cezary Obracht-Prondzyński wraz z innymi członkami zespołu badawczego z Uniwersytetu Gdańskiego. O wyzwaniach związanych z badaniem tożsamości mieszkańców polskich miast opowie prof. Marek Szczepański z Uniwersytetu Śląskiego. W panelach dyskusyjnych udział wezmą m. in. prof. Maria Mendel z Uniwersytetu Gdańskiego, Mikołaj Chrzan, redaktor naczelny „Gazety Wyborczej Trójmiasto”, Olga Dębicka, autorka książki „Fotografie z tłem. Gdańszczanie po 1945 roku” oraz prof. Jakub Szczepański z Politechniki Gdańskiej.

Wydarzeniem towarzyszącym konferencji są spacery po Gdańsku, które odbędą się 28 września 2018 r. Pierwszy z nich poprowadzi prof. Cezary Obracht-Prondzyński, który opowie o wielokulturowości Gdańska. W drugim uczestnicy przejdą się szlakiem gdańskich kobiet, o którym opowie Anna Miler ze Stowarzyszenia Arteria i Metropolitanki.

PROGRAM W ZAŁĄCZENIU PONIŻEJ WPISU

Aby wziąć udział w konferencji i spacerach, wymagana jest REJESTRACJA: http://bit.ly/rejestracja_oblicza

Wstęp wolny!

***

Organizator: Instytut Kaszubski

Współorganizatorzy: Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą, Instytut Kultury Miejskiej

Patronat medialny: "Gazeta Wyborcza Trójmiasto", Radio Gdańsk, Radio Mors

 

www.instytutkaszubski.pl

www.wns.ug.edu.pl/centrum-kultury

www.ikm.gda.pl

ZałącznikWielkość
PDF icon program_konferencji_ogt_2018.pdf7.31 MB
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
środa, 12 września 2018 roku, 8:02

Plany PCBnK UG na rok 2018

Przełom lat to powtarzający się rokrocznie pracowity okres intensywnych działań związanych zarówno z kończeniem projektów z roku minionego, jak i planowanie kolejnego roku i projektów do realizacji. Jako Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą w ostatnich tygodniach intensywnie pracowaliśmy nad obiema sprawami. Centrum jako partner złożyło wiele projektów na rok 2018. 

Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą UG w roku 2018 planuje:

  • Realizację projektów badawczych
  • Działania upowszechniające
  • Działania animacyjne.

 

Już wkrótce konkursy zostaną rozstrzygnięte, a my liczymy będziemy mogli poinformować o wszystkich pozytywnych informacjach zwrotnych! 

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
niedziela, 14 stycznia 2018 roku, 13:11

Dwie publikacje - Przemiany pomorskiego sektora kultury 2012-2017 oraz Pomorskie poszerzenie pola kultury: dylematy - konteksty - działania

xxxx  

Zapraszamy do zapoznania się z dwiema publikacjami, będącymi efektem projektu „Pomorskie poszerzenie pola kultury”, zrealizowanego przez Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą UG oraz Nadbałtyckiego Centrum Kultury.

Pierwsza z publikacji, to efekt badań Zespołu Pomorskiego Centrum Badań nad Kulturą UG. Książka pod tytułem „Przemiany pomorskiego sektora kultury 2012-2017 jest efektem wspólnej pracy w ramach kilku projektów badawczych członków zespołu, zawierająca analizy ilościowe i komentarze do poszczególnych wątków przemian pomorskiego sektora kultury na przestrzeni ostatnich 5 lat.

„Nie mam wątpliwości, że raport został przygotowany rzetelnie i zgodnie z duchem narzędzi oraz technik badawczych zaliczanych do pola badań o charakterze ilościowym. Podjęte procedury badawcze, zastosowane narzędzia, a przede wszystkim komentarze i wnioski – większość z nich raczej o wydźwięku jakościowym – przekonują, że mamy do czynienia z przedsięwzięciem zniuansowanym i poprawnym metodycznie. (…) Raport przynosi wiele danych ilościowych oraz cenny zbiór ich interpretacji. Zestawienie ich z wynikami poprzednich badań nad sektorem kultury pozwala na uchwycenie dynamiki przemian tego pola: niejednoznacznej, a czasem wręcz zaskakującej. Rezultatem jest aktualny, potrzebny i skłaniający do refleksji nad polityką kulturalną – nie tylko w wymiarze regionalnym – zbiór wniosków”.

dr hab. Waldemar Kuligowski, prof. UAM


Zachęcamy również do drugiej publikacji o charakterze pokonferencyjnym, pod tytułem:
Pomorskie poszerzenie pola kultury: dylematy - konteksty – działania”, pod redakcją prof. Cezarego Obrachta-Prondzyńskiego oraz Piotra Zbieranka.
W publikacji znajdują się artykuły głosami wybitnych badaczy oraz praktyków. W publikacji znajdą Państwo teksty prof. Marka Krajewskiego, prof. Tomasza Szlendaka, czy prof. Doroty Ilczuk oraz Anny Karpińskiej, ale również Marty Białek-Graczyk, Wojciecha Kłosowskiego, czy Aleksandry Szymańskiej.

Zachęcamy do lektury!

Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Joanna Krukowska
Ostatnia modyfikacja: 
środa, 10 stycznia 2018 roku, 18:56

O Centrum

l
 
 
 
 
Pomorskie Centrum Badań nad Kulturą jest wydzieloną jednostkę dydaktyczno-naukową Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, która powstała w czerwcu 2017 roku. Jej zasadniczym celem jest prowadzenie badań naukowych nad kulturą współczesną i działalności praktycznej wspierającej rozwój sektora kultury zognioskowanych wokół idei poszerzenia pola kultury.
 
Działania Centrum przybierają charakter projektowy. Są one realizowane przez Zespół rekrutujący się spośród osób związanych z Wydziałem Nauk Społecznych, Centrum jest jednak otwarte na współprace z osobami z innych wydziałów, jak również z instytucji spoza świata akademickiego.
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Joanna Krukowska
Treść wprowadzona przez: Piotr Zbieranek
Ostatnia modyfikacja: 
wtorek, 24 października 2017 roku, 20:48

Idea Centrum

Zasadniczą ideą Centrum jest przekraczanie granic i budowa pomostów ponad podziałami pomiędzy:
 
1. różnymi ośrodkami naukowymi – w kraju i poza jego granicami – w oparciu o powiązania funkcjonalne, w tym wymianę kadry, jak i tworzenie oraz realizację wspólnych projektów sieciowych (zarówno o charakterze naukowym, jak i praktycznym);
 
2. różnymi dyscyplinami naukowymi podejmującymi studia nad kulturą – społecznymi (socjologia, psychologia, medioznawstwo), humanistycznymi (historia, studia regionalne, filologia, antropologia, kulturoznawstwo), jak i ekonomicznym czy prawno-administracyjnym; stąd do zespołu Centrum wejdą przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych;
 
3. badaniami naukowymi i działaniami pragmatycznymi, nastawionymi na uzyskanie konkretnych efektów społecznych i gospodarczych, stąd do współpracy obok akademików zostaną zaproszeni praktycy z różnych sektorów.
 
Głównymi celami działania Centrum są:
 
a) Profesjonalizacja sektora kultury, ze szczególnym uwzględnieniem przejmowania nowych ról przez instytucje kultury (stworzenie systemu szkoleniowego, składającego się w przyszłości ze studiów podyplomowych oraz rozbudowanego systemu kursów i szkoleń skierowanych do praktyków sektora kultury; także on-line skierowanych do praktyków szerokorozumianego sektora kultury, np. w modelu distance learning, skierowanego zwłaszcza do osób pochodzących z przestrzeni pozametropolitarnych
 
b) Projektowanie i realizacja polityk publicznych (animowanie regionalnej i lokalnej strategii rozwoju kultury i obszarów pokrewnych, udział w różnych wydarzeniach naukowych i publicznych, organizacja partycypacyjnych i aktywizujących sieci dyskusyjnych, przygotowanie systemu monitoringu (w tym – ewaluacji) polityki publicznej poprzez udział ekspertów w różnym charakterze w działalności ciał roboczych i konsultacyjnych
 
c) Wykorzystanie przestrzeni kultury jako narzędzia animacji, a szerzej rozwoju społecznego (pozytywnej zmiany społecznej i rozwiązywania problemów społecznych) np. w obszarach:
  • Demokracji lokalnej – udziału obywateli w demokracji lokalnej poprzez zastosowanie nowych metod i form partycypacji (jak np. panele obywatelskie),
  • Rewitalizacji – zaangażowanie kultury w procesy rekultywacji (odzyskiwania przez mieszkańców) przestrzeni zdegradowanych,
  • Cyfryzacji – kultura jako narzędzie przekazywania kompetencji cyfrowych i przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu,
  • Edukacji – kultura jako narzędzie dostarczające zarówno treści edukacyjnych (np. sztuka w różnych formach), jak i jej form (np. drama czy możliwość ekspresji artystycznej w innych formach).
 
d) Rozwój przemysłów kultury i kreatywnych (m.in. działalności gospodarczej czerpiącej z wytworów rdzenia sektora kultury tj. design i wzornictwo przemysłowe) poprzez monitoring i upowszechnianie wśród praktyków trendów kulturowych oraz animowanie współpracy ponadsektorowej.
 
Centrum prowadzi działalność w trzech głównych obszarach:
 
1. Działania naukowo-badawcze – zarówno poprzez badania naukowe, jak i badania wdrożeniowe (np. ewaluacyjne) czy analizy (np. stały monitoring danych pochodzących z rejestrów publicznych czy mapowanie trendów);
 
2. Działania animacyjne – nastawione na wsparcie praktyków w obszarze kultury poprzez dostarczanie wiedzy i umiejętności w dostosowany do ich potrzeb i możliwości sposób (w tym organizacja przestrzeni dyskusji i debat oraz wymiany i uzgadniania poglądów, warsztaty i szkolenia, wydawanie publikacji, udział w procesach tworzenia polityki publicznej);
 
3. Działania sieciujące – nastawione na tworzenie sieci współpracy zarówno w samym województwie pomorskim, jak i włączenie przedstawicieli szeroko rozumianego sektora w sieci ogólnopolskie i międzynarodowe. Ten aspekt jest bardzo istotny, oznacza bowiem nastawienie na zbudowanie silnych relacji między uczelnią i środowiskiem akademickim a instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, ale także ważnymi aktorami biznesowymi, aktywnymi w sferze kultury. 
 
Treść ostatnio zmodyfikowana przez: Piotr Zbieranek
Treść wprowadzona przez: Piotr Zbieranek
Ostatnia modyfikacja: 
wtorek, 22 sierpnia 2017 roku, 14:24