Zdrowie psychiczne bez granic – Europejsko-Azjatycki Kongres Zdrowia Psychicznego na Uniwersytecie Gdańskim w ramach projektu NAWA

Zdrowie psychiczne bez granic – Europejsko-Azjatycki Kongres Zdrowia Psychicznego na Uniwersytecie Gdańskim w ramach projektu NAWA ASPIC

Czy dbanie o zdrowie psychiczne wygląda tak samo w różnych częściach świata? W jaki sposób kultura może wpływać na rozumienie dobrostanu, życie rodzinne, sposoby radzenia sobie z kryzysami oraz poszukiwanie pomocy, sensu życia i znaczenia śmierci? Na te pytania spróbują odpowiedzieć badacze uczestniczący w Europejsko-Azjatyckim Kongresie Zdrowia Psychicznego (The Euro-Asian Scientific Congress on Mental Health), finansowanym przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA). Kongres odbędzie się w dniach 25-28 sierpnia 2026 roku na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego.

Choć zdrowie psychiczne bywa postrzegane jako pojęcie uniwersalne, jego rozumienie pozostaje silnie osadzone w kontekście kulturowym i odmiennych paradygmatach naukowych.

W Europie dominuje podejście psychospołeczne i biomedyczne, podkreślające autonomię jednostki oraz rolę profesjonalnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. Natomiast w wielu krajach Azji doświadczenie cierpienia psychicznego interpretowane jest w kategoriach relacyjnych i duchowych, z naciskiem na zachowanie harmonii społecznej, a wsparcia często poszukuje się wśród rodziny oraz osób cieszących się autorytetem w lokalnej społeczności.

Międzykulturowe spojrzenie na zdrowie psychiczne jest głównym tematem Kongresu, organizowanego w ramach międzynarodowego projektu NAWA Partnerstwa Strategiczne pt. „Stosowana psychologia społeczna w kontekście międzykulturowym: synergie UG z Wietnamem” (ASPIC), wraz z dwoma uczelniami z Wietnamu: University of Social Sciences and Humanities, Vietnam National University (USSH VNU) oraz Vietnam Academy of Social Sciences (VASS) oraz partnerem społecznym BasicNeeds Vietnam.

– Kongres jest zwieńczeniem wspólnych prac badawczych zespołów pracujących w ramach projektu i zajmujących się różnymi zagadnieniami z szeroko rozumianego obszaru zdrowia psychicznego w kontekście uwarunkowań kulturowych, w tym m.in. PTSD okołoporodowym oraz neuroróżnorodnością. To właśnie dlatego program obejmuje tak zróżnicowane sympozja i wykłady, dotyczące m.in. psychologii rodziny, dobrostanu okołoporodowego, gender studies, duchowości, czy nawet doświadczeń z pogranicza śmierci – mówi dr hab. Joanna Różycka-Tran, prof. UG, liderka projektu i Przewodnicząca Kongresu. – Celem Kongresu jest wymiana wiedzy, doświadczeń i innowacyjnych praktyk w obszarze zdrowia psychicznego oraz rozwijanie dialogu między badaczami i praktykami z Europy i Azji, ale też USA, w ramach odmiennych paradygmatów naukowych.

Uczestnicy i uczestniczki Kongresu wezmą udział w warsztatach, wykładach i dyskusjach panelowych. Wśród zaproszonych keynote speakerów znajdą się naukowcy i naukowczynie o międzynarodowej renomie:

• prof. Susan Ayers, psycholożka i badaczka z University London (Wielka Brytania), Centrum Badań nad Zdrowiem Matki i Dziecka (ang. Centre for Maternal and Child Health Research). Specjalizuje się w zdrowiu psychicznym okresu okołoporodowego;
• prof. Jennifer Bosson, psycholożka i badaczka z University of South Florida (USA). Bada zagadnienia tożsamości, płci oraz stereotypów społecznych;
• prof. Franco A. Carnevale, psycholog, pielęgniarz i etyk kliniczny, związany z McGill University (Kanada). Jest założycielem międzynarodowej inicjatywy Views On Interdisciplinary Childhood Ethics (VOICE), zajmującej się etycznymi aspektami badań nad dziećmi;
• prof. Loren Toussaint z Luther College (USA), jest przewodniczącym Rady Doradczej Discover Forgiveness przy Templeton World Charity Foundation oraz prezesem Forgiveness Foundation. Jego badania koncentrują się na roli duchowości w zdrowiu psychicznym oraz związkach między przebaczaniem a dobrostanem;
• prof. Kevin Nelson, neurolog z University of Kentucky (USA). Jest autorem książki The Spiritual Doorway in the Brain oraz członkiem American Association of Neuromuscular & Electrodiagnostic Medicine. Jego prace określano mianem „kamienia milowego w rozumieniu natury człowieka”.
• dr Michael Nahm, badacz związany z Institute for Frontier Areas of Psychology and Mental Health we Fryburgu (Niemcy).  Jego zainteresowania badawcze obejmują słabo poznane i niekonwencjonalne anomalie świadomości, doświadczenia bliskie śmierci, przeżycia związane ze śpiączką oraz tzw. terminalną jasność umysłu, a także ich filozoficzne i ewolucyjno-biologiczne implikacje dla zdrowia.
• dr Marieta Pehlivanova, badaczka z University of Virginia (USA), gdzie prowadzi badania nad neuropsychologicznymi aspektami odmiennych stanów świadomości oraz ich znaczeniem dla zdrowia psychicznego.

Uroczyste otwarcie Kongresu odbędzie się 26 sierpnia 2026 roku o godz. 16:30 w Centrum Św. Jana pod patronatem Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku, partnerem instytucjonalnym wydarzenia. Wykład inauguracyjny wygłosi dr Pim Van Lommel. Wcześniej o godz. 14.30 na zabytkowym Poddaszu Św. Jana odbędzie się warsztat medytacyjny w wietnamskiej tradycji zen, dla osób zainteresowanych wschodnią praktyką. Pozostałe warsztaty oraz sesje tematyczne będą odbywały się na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego. Pełen program wydarzenia dostępny jest na stronie: https://aspic.ug.edu.pl/program/

Organizatorzy podkreślają, że istotnym elementem Kongresu jest jego otwarty charakter – udział w warsztatach, uroczystym otwarciu oraz wykładach i sesji posterowej jest bezpłatny, dzięki czemu wydarzenie skierowane jest nie tylko do środowiska akademickiego, lecz także do wszystkich mieszkańców regionu zainteresowanych tematyką zdrowia psychicznego w perspektywie międzykulturowej.

Szczegółowe informacje dotyczące Kongresu dostępne są na stronie internetowej: https://aspic.ug.edu.pl/congress-2026/

Organizatorzy: Uniwersytet Gdański 
Partner instytucjonalny: Nadbałtyckie Centrum Kultury
Patronat: Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej wraz z Sekcją Psychologii Międzykulturowej PSPS
Patronat honorowy: Mieczysław Struk, Marszałek Województwa Pomorskiego, Beata Rutkiewicz, Wojewoda Pomorski, Aleksandra Dulkiewicz, Prezydent Miasta Gdańsk, Rektor Uniwersytetu Gdańskiego, Dziekan Wydziału Nauk Społecznych UG, Dyrektor Instytutu Psychologii UG
Patronat medialny: Radio Gdańsk, Centrum Filmowe UG, Gazeta Uniwersytecka, Radio Mors
 

Kontakt:

do lipca 2026: Magdalena Iwanowska, magdalena.iwanowska@ug.edu.pl

w sierpniu 2026: Joanna Różycka-Tran, joanna.tran@ug.edu.pl